Interview Frank van de Berg van De Landouw

De start van zijn tuinderij De Landouw

Op 3 maart spraken wij met Frank van den Berg van De Landouw. Frank kweekte tot eind 2018 groente bij Boerderij ’t Paradijs. Boerderij ’t Paradijs pachtte in 2018 voor een jaar 10 hectare grond in De Glind. Grond die vanaf 2017 in transitie was naar biologische verbouw. Frank kreeg vanaf 2019 de kans om de 10 hectare grond zelf te pachten. Vanaf mei 2019 mag oogst van de grond biologisch worden genoemd.

Frank is geleidelijk naar het besluit om zelf te pachten, ondernemer te worden, toegegroeid. ‘Je loopt over het land heen. Je zoekt naar een gevoel of het de bedoeling is. In het jaar dat Boerderij ’t Paradijs het land pachtte groeide dit gevoel. Uiteindelijk heb ik deze stap mogen maken, een groot commitment in vertrouwen samen met mijn vrouw.’

Zijn afnemers

Vanaf 2019 levert De Landouw dus aan het Voedselkollektief. Andere afnemers zijn onder meer De Graanschuur en de Natuurwinkel in Amersfoort. Ook is wekelijkse levering aan de Spar in Achterveld vorig jaar begonnen. Dit jaar zoekt Frank verder naar afzet in de streek. ‘De communicatie in de korte keten is veel persoonlijker en het is erg leuk om vrij precies te weten waar mijn producten heen gaan;’

Hoe gaat dat

Hoe gaat dat een tuinderij van 10 hectare opstarten. Gewoon beginnen dan maar, zaad, plantgoed, mest bestellen. Over je land lopen, de verschillen ontdekken van de grond waarmee je werkt, je bedrijf leren kennen. Oriënteren op machines die nodig zijn, kopen, in gebruik nemen.. Frank was al gewend om groenten te kweken. ‘Vanuit je ervaring kun je al een hoop. Het is groter, dat vraagt meer van alles. Het vraagt ook beter en strakker plannen.’ Ook financieel plannen is nu belangrijk; de meeste kosten worden in de eerste helft van het jaar gemaakt, terwijl de verkoop dan nog moet beginnen. Het is nu werken aan netwerk, ervaring en klantenkring om over enkele jaren beter te kunnen zien of er een gezond bedrijf uit kan groeien.

Wat grond betreft is in 2019 gestart met 5 hectare om te ploegen voor het opzetten van de tuinderij. 4,5 hectare is gebruikt om grotere vlakken te maken met dezelfde groenten. De oogst hiervan wordt vooral geleverd aan de biologische groothandel. Voor uitwisselen van ervaringen sloot Frank zich aan bij de telersvereniging voor grootschalige verbouw van groenten in de buurt. 0,5 hectare is ingezet voor het kweken van een assortiment van uiteenlopende groenten, net als Frank bij Boerderij ’t Paradijs deed.

Focus

Frank’s focus voor de eerste jaren is kwalitatief goede produkten leveren. Elk jaar een beetje groeien daarmee. Dat is voor hem de basis voor uitbreiding en verbreding. Op termijn wil hij onderzoeken of bijvoorbeeld gesneden/verpakte groenten een goede groeioptie is. Ook wil Frank een tunnelkas hebben om het groeiseizoen te verlengen. Daar zal hij ons blij mee kunnen maken, als het assortiment van het voedselkollektief in de winter kan groeien. Op de wat langere termijn zal de combinatie met zorg voor met name jongeren verder onderzocht worden.. Daarbij zal de tuinderij altijd leidend zijn en blijven.

Lastig startjaar

In 2019 is veel sla, pompoen, rode en witte kool, spruiten, winterwortelen en boerenkool gekweekt. 2019 was een lastig jaar. Het voorjaar was droog, de zomer heet met hagel. De hagel verzwakte de rode kool, waardoor deze ziektes kreeg. ‘Het hoort erbij, dat weten we.’ Als eerste kon sla geleverd worden. Frank vertelt vol passie over hoe hij blij wordt van het afleveren van oogst, het ontmoeten van de mensen die de oogst kopen. ‘Daar doe je het voor’. Geleidelijk kwam oogst van andere soorten groenten beschikbaar. Het leveren van courgette is in 2019 te weinig geweest. De aardappeloogst was in ‘no time’ uitverkocht. ‘Het is een behoorlijke uitdaging om vraag en aanbod goed te laten aansluiten’

Wat zijn doelen voor 2020?

Frank zal afwegen hoeveel hij grootschalig op grote vlakken teelt. Waarschijnlijk zal dit percentage afnemen. wat minder zijn. Het doel is om in de toekomst volledig in de streek af te gaan zetten.

Frank wil daarom meer soorten groenten gaan leveren, het assortiment verbreden. Zo zullen er meer bladgewassen komen, prei en zoete aardappelen en meer soorten kool en aardappelen geteeld gaan worden. Er komt meer ruimte voor vruchtgewassen. Er zullen meer aardappelen en spruiten geteeld gaan worden. Eind 2020 wil Frank ook een aanbod van wintergroenten bieden, zoals winterpostelein, winterwortelen en uien. Ook verbeteren van de mogelijkheden voor bewaring zullen daaraan bijdragen, waardoor bijvoorbeeld pompoenen langer leverbaar zullen zijn. Om de oogst te vergroten zullen kleine aanpassingen op de machines worden doorgevoerd, waardoor efficiënter kan worden gewerkt.

 

 

Gaat ons Voedselkollektief nu door?

Het Voedselkollektief wil ook in deze Coronatijden biologisch voedsel uit de streek blijven leveren. Immers, mensen hebben daar behoefte aan, en telers hebben hun moestuin of bedrijf erop georganiseerd. En wij vallen binnen dezelfde regels als voor supermarkten of marktkramen voor voedsel.

Dus wij gaan door, maar wel met speciale maatregelen. Heb jij opmerkingen of suggesties? Mail info@voedselkollektief.nl.

Maatregelen Coronavirus binnen het Voko

  • Ophalers rijden nu standaard alleen in een auto.
  • Bij onze pop-upwinkel laten wij de leden niet meer binnen, leden van het winkelteam zetten met handschoenen aan de bestellingen klaar.
  • Betalen met cashgeld kan voorlopig niet vanwege infectiegevaar.
  • Alle bijeenkomsten zijn voorlopig afgelast; die vinden later plaats.

Ophalen en afrekenen van jouw Voko-bestelling

Het Winkelteam zal de bestellingen klaarzetten. Dat kost meer tijd, dus hou rekening met enige wachttijd.

  • Meld je bij de ingang van de winkel. Dan wordt jouw krat buiten gezet zodat je die kunt overpakken in je eigen tas.
  • Afrekenen kun je ter plekke met je bankapp naar NL07 TRIO 0197 8320 91 t.n.v. St. Financiën Voedselkollektief Amersfoort, onder vermelding van het weeknummer.

Als je geen bank-app hebt, krijg je een briefje mee om gelijk thuis het bedrag over te maken. Onze boekhouding volgt dat.

Ophaalhulp voor jouw bestelling nodig?

Sommige leden kunnen hun huis niet meer uit vanwege de crisis. Als jij dat aangeeft, kan jouw bestelling voor je deur gezet worden (in overleg) op de vrijdag van de bestelronde. Geef dat s.v.p. aan bij Hans Hubregtse, 06 40880418, of via jhhubregtse@gmail.com.

Informatiemoment voor nieuwe leden en geïnteresseerden

Wij zullen nieuwe leden en geïnteresseerden voorlopig per (beeld)telefoon informeren over ons collectief. Mensen kunnen zich dus nog steeds aanmelden via info@voedselkollektief.nl
Zij kunnen op een filmpje zien, hoe het Voedselkollektief normaal gesproken praktisch werkt. Klik hier.

Oproep kasbeheerder VOKO

Wie van de leden wil het kasbeheer overnemen van Anneke Hoekstra?

Het kasbeheer houdt globaal in: dat je er voor zorgt dat het winkelteam voorzien wordt van een kas met wisselgeld. Na de verkoop haal je de kas op bij de graanschuur en roomt deze af voor de volgende verkoop. De opbrengst wordt geregistreerd op een formulier en per periode afgestort aan de bank. Het papierwerk wordt ingeleverd bij het financiële team van VOKO.

De tijdsinvestering is gemiddeld ongeveer 1 tot 2 uur per week, zelf in te delen.

Vragen of aanmelden via info@voedselkollektief.nl.

Voor meer informatie en inwerken: Anneke 06 10540504 of via aahoekstra@planet.nl

Koolhydraatarme voeding voor jouw gezondheid

Onder die titel hebben onze Vokoleden Carla Huppelschoten en Peter Gunst verteld over hun ervaringen met dat dieet. Sinds 2014 hanteren zij dit en ze voelen zich er aanmerkelijk beter door. En wat erg fijn is: hun zoon met diabetes heeft dankzij dit dieet een beter leven en minder diabetes verschijnselen. Carla heeft inmiddels een opleiding tot leefstijlcoach afgerond, en Peter heeft zich verdiept in de theoretische kant.

Low Carbon High Fat (LCHF) heet het dieet ook wel. Bij de basisvoedingstoffen verschuift het gebruik dan van veel koolhydraten (brood, suiker, pasta, aardappels) zoals wij vaak gewend zijn, naar meer vet. Simpelweg is de theorie erachter dat ons lichaam niet gewend is om veel koolhydraten te verwerken waardoor we dikker worden (vetopslag) met allerlei nare gevolgen voor de gezondheid. Bij het LCHF dieet verbrand je primair vetten die je gebruikt. En geen koolhydraten want die worden anders preferent gebruikt door je lijf.

In de gastvrije koffiebar Boeken Bonen Blaadjes(Zuidsingel) hebben wij met zo’n 15 mensen grotendeels Vokoleden, kennis genomen van dit verhaal en er onderling over nagedacht. Ieder heeft zijn eigen beleving natuurlijk bij zoiets.

Carla liet ook de praktische kant zien: hoe dagelijks in de praktijk werkt. Zij bakt behoorlijk wat zelf, want het koolhydraatarme brood uit de super bevat erg veel gluten, wat ook minder goed is. Zij gebruikt meel van lupine, van kikkererwten of van amandelen. Jammer dat lupine in Nederland verdrongen is door die sojabonen, vindt zij. Ze liet ons haar brood (van o.a. lupinemeel) crackers en brownie proeven. Bijzonder smaakvol! Maar ja, zo’n dieet is wel een omslag in je eten en inkopen. Dat moet je goed voorbereiden, en bespreken. Want je hebt er thuis wel steun bij nodig.

Als Voko organiseren wij dit zonder budget. Erg fijn dus dat de aanwezigen genoeg in de pot gestopt hebben om wat kosten te dekken. Wordt vervolgd dus!

In de bijlagen vinden jullie de presentaties van Carla en Peter. Daar staan ook literatuur aanbevelingen bij die je verdere inspiratie kunnen bieden.

Koolhydraatarme voeding voor jouw gezondheid

Het beperken van koolhydraatrijk voedsel zoals suikers, graanproducten, aardappelen, heeft positieve invloed op veel aandoeningen, zoals diabetes, overgewicht of epilepsie. Dat vergt wel een aanpassing van levensstijl. Hoe doe je dat? Leefstijlcoaches Peter Gunst en Carla Huppelschoten vertellen over hun ervaringen en resultaten. Zij laten zien wat jij zelf kunt bereiken met andere voeding en hoe je dat kunt vasthouden. Laat je inspireren en meld je aan!

11 MAART 2020 | 19.30-21.30 UUR | BOEKEN, BONEN EN BLAADJES | ZUIDSINGEL 67
Flyer voor meer informatie…

Je kunt je aanmelden via info@voedselkollektief.nl. Inloop is vanaf 19.00 uur. Deze inspiratieavond wordt georganiseerd door Voedselkollektief Amersfoort. We vragen een vrijwillige bijdrage bij binnenkomst.

Zoektocht naar gezondheid
In 2014 startten Peter Gunst en Carla Huppelschoten hun zoektocht naar een meer gezonde voedingsstijl. Zij hebben zelf zeer positieve ervaring met minder koolhydraten eten (zoals suikers, brood/graanproducten, aardappelen, rijst) en meer groenten en gezonde vetten. Dus met wat je eet en ook wanneer je eet (vasten/intermittent fasting). Zij laten zien wat je zelf kunt bereiken met andere voeding en hoe dat vastgehouden kan worden. De keuzen die Carla en Peter in het wijzigen van hun voedingsstijl hebben gemaakt zijn zeker te onderbouwen vanuit recente boeken en literatuur, ook hier zal aandacht aan besteed worden. Ze hebben ook ervaring opgedaan met deze nieuwe voedingsstijl in hun familie. Hun zoon heeft diabetes type 1 en is nu in staat zijn diabetes vele malen beter te managen en hun zwager had diabetes type 2 en is nu van de medicatie af. Samen met hun huisarts is er in Leusden een kleine proeftuin opgezet voor diabetes type 2 patiënten. De eerste resultaten zijn positief. Carla is zo enthousiast geworden over deze nieuwe leefstijlmogelijkheden dat ze de opleiding tot leefstijlcoach volgde en is in januari 2020 afgestudeerd. Koolhydraatarme voeding kan ook bij andere ziekten zoals hart- en vaatziekten verbetering geven. Ze delen al hun ervaringen graag en ze geven veel praktische tips.

Bezoek Het Witte Water – Bericht van het Leveranciersteam

Wat wil ons leveranciersteam?
Als team proberen we onder andere de leveranciersservice voor het Voko zo gestroomlijnd als mogelijk te laten verlopen. Denk aan (hogere) leveringsgarantie, gunstige (groothandel)prijzen, aanbod zo divers als mogelijk etc. Afgelopen jaar hebben we met de leveranciers afgesproken dat zij de prijzen van de groothandel voor biologische producten (te vinden bij BD-Totaal) als richtlijn voor hun eigen prijzen hanteren voor ons (+ 9% BTW). Natuurlijk blijven zij geheel vrij in hun vraagprijs, maar wanneer een product bij het Voko duurder is dan bij een biologische winkel in de stad dan wordt het wel tijd om aan de bel te trekken vinden wij.

We willen als team elke boerderij op z’n minst een keer bezocht hebben om de mensen en de plek beter te leren kennen. Misschien kunnen we iets voor hen betekenen? We zijn op woensdag 11 december jl. op bezoek gegaan bij Het Witte Water. We wilden o.a. graag weten hoe hun prijzen tot stand komen gezien er soms hogere prijzen worden gevraagd dan door anderen (los van de zorgboerderijen, ‘valse’ concurrentie omdat ze reeds inkomsten hebben).

Het Witte Water
Het was een zeer informatief bezoek. Boer Rowin liet ons alles zien:

  • De (nu lege) weide en stal waar biologische opfokkippen lopen. Zij komen als kuiken binnen en groeien hier op tot legkip (en worden dus weer afgevoerd naar elders om eieren te legen).
  • De maximaal 850 biologische (SKAL-gecertificeerde) afmestvarkens, die hier als biggetje binnenkomen en na ca. 4 maanden afgevoerd worden voor de slacht. Het vervoer is gelukkig heel kort, dichtbij de boerderij is een slachterij die wel biologisch wil slachten (ook hier zijn strenge regels voor, alles moet schoongemaakt tussen biologische en reguliere slacht in). Het gaat hier volgens de SKAL-regels maar de aanblik van de zich in hun eigen ontlasting rondwentelende varkentjes buiten en de indringende ammoniakgeur in de stal deed ons wel wat. Waarom mogen alleen biologische varkensmoeders ‘zoelen’ (in de modder rollen)?
  • Drie grote ronde plastic kassen met aubergines, paprika’s etc.
  • Slechts een klein oppervlak van het geheel aan grond is moestuin, wat vader Roel (gepensioneerd) onder zijn beheer heeft. Hij zou dit graag groter zien, maar er is geen land meer te krijgen.

Op de vraag hoe de prijs voor de groenten tot stand komt antwoordt Roel dat inkoopprijs (kleine plantjes i.p.v. zaad!) + uurprijs (ca. 25 euro /uur) bij elkaar worden opgeteld en dat vervolgens wordt vergeleken met de reguliere winkelier… en dan daarboven gaan zitten. Er wordt dus (nog?) niet gewerkt met de richtprijzen zoals we dat graag zouden willen zien.

Kortom: voor ons nog werk aan de winkel om de leveranciers deze richtprijzen te laten hanteren. Tot die tijd: het is aan ons allen om een beetje op de prijzen te letten. Zie je producten in de schappen van een biologische winkel goedkoper aangeboden worden (los van aanbiedingen uiteraard): laat ’t ons vooral weten door een mail te sturen naar vokoleveranciers@gmail.com!

Mede namens Peter en Jos,

Linda

 

 

Kweepeerrecepten


Kweepeercompote van sinaasappelsap
met kaneel & steranijs

Voorbereidingstijd   20 minuten
Kooktijd:                  10 minuten
Aantal personen:     8

Ingrediënten:

  • 6 grote kweeperen
  • 1 liter sinaasappelsap
  • 1 pijp kaneel
  • 2 of 3 steranijs ( kwestie van smaak)
  • halve kilo suiker of meer als je van zoet houdt

Doe alles in een grote pan op de peren na.
Was de peren goed. Schil de peren en haal het klokhuis eruit. Snij in niet te kleine stukken, (anders wordt het moes.) Slechte stukken of verkleurde ook weg snijden. Doe de stukjes meteen in het sap om bruin worden te voorkomen.

Breng aan de kook en laat het geheel kort koken. De stukjes moeten net zacht geworden zijn, dus goed opletten.
Verwijder de kaneel en steranijs en doe de stukjes in schone potten (grote of kleine).

Breng het sap weer aan de kook en vul daarmee de potten tot boven. Sluit de potten en zet ze omgekeerd weg.

Kweepeerjam

Voorbereidingstijd:          20 minuten
Kooktijd:                            60 minuten

Ingrediënten:

  • 1,2 kilo geraspte kweepeer
  • 1 liter water
  • 1 kilo suiker
  • sap van 1 citroen

Veeg het dons van de kweeperen en was ze. Snijd de kweeperen in de lengte, 2x door midden. Verwijder nu het klokhuis uit de kweeperen maar laat de schil eraan zitten. Rasp de kweeperen fijn in een keukenmachine.

Breng de kweeperen met het water en het citroensap aan de kook. Kook het 10 minuten. Voeg nu de suiker toe.

Kook het geheel totdat het flink ingekookt is en mooi rood van kleur geworden is. Dit duurt tussen de 30 en 60 minuten. Als er een stevige massa in de pan zit dan is de jam goed.

Week potten voor in sodawater of in een pan kokend water. Haal ze uit het water en was ze van binnen en buiten met een afwasborstel. Soda laat een witte waas op het glas achter en dat wil je natuurlijk niet met zulke mooie rode jam. Vul de potten nu tot de rand af met de kweepeerjam. Zet de potten op de deksel en draai ze na 5 minuten weer om.

Tips
Voeg een stuk citroenschil toe voor extra citroen smaak. Voeg kaneel of kardemom toe voor een apart smaakaccent.

Kweepeer gelei

Voorbereidingstijd:;        30 minuten
Kooktijd:                            45 minuten

Ingrediënten:

  • 3 kg kweeperen
  • suiker (500 gram per liter kweepeersap)
  • pectine (merk Marmello, verkrijgbaar bij betere drogist). Indien pectine niet verkrijgbaar is gebruik dan gelei suiker

Veeg de kweeperen met een doek goed schoon. Snij de vruchten in kwarten en zet ze in een pan goed onder water. Breng het geheel aan de kook. Houd het op matig vuur net zo lang aan de kook tot de kweeperen bijna uit elkaar vallen. Dek het geheel af en laat het een nacht staan.

De snelle bereidingswijze * :
Schep de volgende dag de vruchten uit het sap. Giet het sap door een zeef met hierin een dubbele laag kaasdoek. Meet de hoeveelheid sap in een maatbeker en voeg de suiker toe.  Aan 1 liter kweepeersap voeg je 500 gram suiker toe.

Breng het kweepeersap met de suiker aan de kook en voeg als het goed kookt de juiste hoeveelheid pectine toe. Doe dit met grote zorg want als er klontjes in de gelei zitten is dat echt eeuwig zonde van al je werk. Verwijder met een schuimspaan het schuim uit de pan.

Spoel ondertussen de potten en deksels en de pollepel in heet water met soda of zet het in een pan kokend water. Laat de potten en deksels uitlekken. Giet de potjes zo snel mogelijk helemaal vol, schroef de deksel erop en zet ze op de kop neer.

Serveertips: Kweepeergelei is een goede begeleider van kaas, eend, paté en ook heerlijk op (geroosterd) brood met roomboter.

 Uitgebreide bereidingswijze:
Nadat de peren een nacht gestaan hebben zit in het vruchtvlees nog zeer veel smaak en hebben de peren zich volgezogen met sap. Bovenstaand recept is de ‘snelle’ methode. Zelf kook ik de kweeperen nog een keer in een sappan. De voordelen zijn meer smaak uit de vruchten, meer sap en mooiere diep rode kleur van het sap.
Dit sap voeg ik toe aan het sap wat op de bovenstaande methode verkregen is. Het recept blijft hetzelfde.

Kweepeer gelei zonder pectine of geleisuiker:
Naar aanleiding van een tip van Pieter: het is zeer goed mogelijk om kweeperengelei te maken zonder pectine of geleisuiker. De kweepeer bevat van nature zeer veel pectine. Zet een schoteltje in de koelkast of vriezer. Kook het sap in tot ongeveer 2/3 van de originele hoeveelheid. Voeg dan de suiker toe. Pas de hoeveelheid suiker aan naar de overgebleven hoeveelheid sap, anders kan de gelei erg zoet worden. Schep een lepeltje gelei op de schotel uit de koelkast. Als de gelei mooi stevig is op het schoteltje dan is de gelei klaar om in potten te doen.

Over bestelrondes en plannen voor 2020

Laatste bestelronde in 2019 en meer

Die is in week 51, de week vóór kerst. In 2020 starten we weer in week 2, met tweewekelijkse bestelrondes. In april wordt dat weer wekelijks.

Donderdag 9 januari Nieuwjaarsborrel!

Als jij dan je bestelling komt ophalen, kun je gelijk met ons het glas heffen. Daarnaast presenteren wij dan onze vernieuwde website – veel mooier: dat zul je zien. En wellicht wil onze werkgroep ‘Voko Verder’ contact over verschillende toekomstrichtingen met jou.

Meewerken aan streekmarkt: wat voor jou?

Dat betekent op een zaterdag 1 à 2 uur bij een kraam van ons staan en wat uitleg geven wat het Voedselkollektief is en doet. Ook gaan wij een ‘open dag’ in mei organiseren met allerlei leuks. Daar zijn ook wat handen bij nodig. Lijkt je dat leuk? Meld je bij info@voedselkollektief.nl

Pompoenproeverij

Van 7 verschillende pompoensoorten hebben wij de smaak geproefd. “Wat een verschillen eigenlijk, dat wist ik niet.” Sommige soorten kun je beter niet roosteren, dan krijg je geen lekkere smaak.

Laura had samen met Hero en Claire er een leuke opstelling van gemaakt waar zo’n 15 mensen van genoten hebben in De Binnentuin afgelopen donderdagavond. Wij hadden de houtkachel aan de praat gekregen dat gaf genoeg warmte. Alleen de organisatoren hadden het wat koud, maar die waren er uren aanwezig.

Zij hadden ook erg lekkere gerechten gemaakt met pompoen: een hartige schotel, een zoete taart en pompoenmuffins. Uw schrijver heeft alles geproefd en ik kan jullie verzekeren: allemaal erg lekker.

In spanning wachten wij dus op de recepten van de maaksters van al dit lekkers – hopelijk kunnen wij die volgende bestelronde op de site plaatsen, en aan jullie melden.