Hoe zit ons Voedselkollektief in elkaar

Wij zijn een groep betrokken burgers die samen biologische boodschappen uit de streek doen. Samen beslissen wij waar wij die kopen en hoe wij dat verder organiseren. Alleen voor de centjes hebben wij een stichting. Daarlangs lopen alle betalingen, en die maakt een financieel jaarverslag zodat wij als leden van het Voedselkollektief kunnen zien hoe wij er financieel voor staan.
logo voko

Zelf verantwoordelijk
Elk lid van het Voedselkollektief is mede verantwoordelijk voor het reilen en zeilen. Dat is dus heel wat anders dan bij het kopen van het voedsel in een winkel. Als je iets tegenkomt wat je graag anders wilt hebben, heb je zelf ook een verantwoordelijkheid om dat in gang te zetten. Bijvoorbeeld door er binnen jouw team het gesprek over te voeren, of het op een Algemene Ledenvergadering aan de orde te stellen, liefst met een voorstel.
Niemand is dus echt ‘de baas’ binnen ons collectief. Wel zijn er coördinatoren van de teams. En er is een Contactpersonen Overleg(cpo) voor zaken die meer teams raken.

Teams
Elk Voko-lid is ook bij een team ingedeeld. De bedoeling is dat het werk eerlijk verdeeld is onder de Voko-leden, zodat het geheel blijft functioneren. Wij kennen een aantal teams:

  • Bestelteam – coördinator Bianca van Ooijen
  • Ophaalteam – coördinator Aletha Veenendaal
  • Winkelteam(s) – coördinator Dorothee Oorthuys
  • Leveranciersteam – coördinator Peter Gunst
  • Team Financiën – coördinator Christien
  • Communicatieteam – coördinator Hans Hubregtse

In het cpo zitten thans Gea Hogenbirk(ophaalteam), Cara van de Oord (winkelteam), Jos Fabri (Leveranciersteam), Hans Hubregtse(Communicatieteam), en afwisselend iemand uit het team Financiën. Het Bestelteam is helaas niet vertegenwoordigd tot heden.

Samen beslissen
Een aantal uitgangspunten duidelijk. Wij kopen gezamenlijk biologische boodschappen bij leveranciers uit de regio met een straal van 25 km (hemelsbreed).
Daarnaast hebben wij bovengeschetste organisatievorm, en moeten we financieel gezond blijven. Dat laatste betekent bovendien dat wij naar buiten toe waar mogelijk aan de weg timmeren, en ook intern tussen de leden de verbindingen organiseren. Onze leveranciers horen eigenlijk bij ons als organisatie.
Veel beslissingen kunnen binnen teams worden genomen; die hebben daar ook een beperkte financiële ruimte voor (€50) mocht een uitgave nodig zijn. Bij teamoverstijgende zaken kan het cpo tot €500 beslissen.

Algemene Ledenvergadering
De Algemene Ledenvergadering beslist over koerswijzigingen die voor het geheel van belang zijn. Laatst is daar over het gebruik van het pinapparaat alleen vanwege de coronamaatregelen van afgeweken door het per mail voor te leggen. Met elk lid dat toen opmerkingen maakte, is toen gesproken om haar of zijn bezwaren te ondervangen.

 

Trouw De Duurzame 100 en ons Voedselkollektief Amersfoort

Dit jaar hebben wij ons Voedselkollektief Amersfoort genomineerd. Waar eerder vooral bekende personen en organisaties genomineerd zijn, gaat het nu helemaal om burgerinitiatieven. En: ik kan jullie melden dat wij in de groslijst zijn opgenomen. Nu hopen wij natuurlijk een leuke score te kunnen bereiken.

Pas op 10 oktober wordt dat bekend, en dan wijdt dagblad Trouw daar een aparte bijlage aan.

In eerste instantie hebben we er ons op gericht om ‘het nieuwe’ van ons collectief te laten zien ondanks dat wij al 10 jaar draaien. Dat vinden we vooral terug in de grote groep nieuwe leden die er de laatste tijd is bijgekomen. En wij hebben gewezen op het toegenomen belang voor de afzet van kleinere biologische telers. De Ecoplaza’s willen namelijk alleen nog via hun groothandel beleverd worden.

De volgende stap is om te laten zien wat voor actieve club mensen wij zijn waarbij iedereen zijn steentje bijdraagt. Daardoor is het ook een soort netwerk van mensen met duurzaamheid in het vizier.

Mosterdblad of Bladmosterd

De tuinderij van Slot Zuylestein, net voorbij Leersum is absoluut een bezoek waard. Mooi ligt het ingesloten tussen muren om het kasteel heen. Zelfs in coronatijd kunnen wij er nog een kop koffie krijgen en wat mooie spinazie scoren. Ik kijk verbaasd naar de strak georganiseerde tuin. “Ja, we hebben een nieuwe tuinbaas”, krijg ik toegelicht. Oh juist.

Mosterdblad of Bladmosterd (of Mizuna)

Ik zie hele rijen groenten met grote, rode bladeren. “Dat is mosterdblad”, krijg ik toegelicht. Het is er ook in de groene variant. Hier zie je het. Je kunt het vergelijkbare met een stevige spinaziesoort, al is het blad wat pittiger van smaak – vandaar de naam natuurlijk. Zo te zien is het bijna klaar om geoogst te worden. Daar proberen we dan op te anticiperen met recepten, want ik denk dat veel mensen deze groente niet kennen. Er komt ook een fijnere variant voor: ‘frills’ genoemd. Als ik google kom ik de aanbeveling tegen dat het goed is om je cholesterol te verlagen.

  

Recepten met Mosterdblad

Binnen het Voedselkollektief krijg ik van keukenprinsessen Hero en Bernie recepten. Je ziet ze hieronder.
Hero heeft het verwerkt in een salade met een peren-walnotendressing. Héérlijk!

Salade: (voor 4 pers.)

  • 150 gr. bladmosterd (bijv. Red Giant)
  • 1 kropje eikenbladsla
  • handjevol walnoten
  • 50 gr. gedroogde peer of appeltjes (verse kan ook)
  • 1 eetl. citroensap
  • 2 eetl. walnotenolie
  • 2 eetl. olijfolie
  • 1 eetl. witte wijnazijn
  • 1 theelepel kappertjes

Bereiding:
Bladmosterd goed wassen (alles is bruikbaar) en droog deppen, snij event. de harde uiteinden weg.
Doe dit ook met de eikenbladsla.
Snij het gedroogde fruit in kleine stukjes.
Meng en klop de ingrediënten voor de dressing op.
Voeg het fruit toe.
Breek de walnoten in kleine stukjes
Vermeng de groenten en bedruppel dit rijkelijk met de dressing.
Als laatste de walnoten er over.

Lekker met een visgerecht. Eet smakelijk!

Recept van Bernie

In New York is het een gangbare groente en daar heb ik het ook vaak bereid. Ik vind het een groente om te wokken. Ik begin met een ui, knoflook en daarna de fijngesneden groente erdoor en wat groentebouillon. Ik gebruik ook vaker een ui, die ik fruit “in black bean sauce”(knoflook en zwarte bonen saus, o.a. te koop in de toko) en dan de groente erbij.
Ik heb in enkele boeken “musterd greens” opgezocht maar daar wordt het steeds genoemd in combinatie met andere “greens”. In één recept werden er geroosterde walnoten in verwerkt…..altijd wel lekker als je mij vraagt.  Wij eten deze groente altijd met rijst.
Mosterdblad smaakt een beetje pittig, naar mosterd dus….

NIEUW: Brood van de natuurakkers van Landgoed Zuylestein.

In 2018 is er voor het eerst sinds meer dan 70 jaar weer consumptie graan verbouwd op de akkers. geteeld zonder kunstmest en zonder bestrijdingsmiddelen op biologische wijze. Het brood heeft een heel eigen smaak aangezien de akkers gelegen zijn op de eindmorene van de gletsjer die ooit de Utrechtse Heuvelrug heeft gevormd. Door deze eindmorene, stenen grind en gruis zitten er veel mineralen in de grond die voor de bijzondere streek eigen smaak zorgen. Je kan het vergelijken met de Franse wijn waarbij dezelfde druif in elke streek wijn met een streekeigen smaak oplevert.

Van graan tot brood

Het graan wordt gemalen door de molenaars van molen Maallust in Amerongen. Het brood wordt gebakken door een lokale bakker Frits Van Toor. Het brood wordt elke donderdag ochtend vers gebakken.

Al onze vrijwilligers werken met handschoenen. Wie enige verschijnselen heeft van verkoudheid o.i.d. blijft thuis.

Soorten die je kunt bestellen

  • Vers Zuylestein volkoren Tarwe brood 800 gram
  • Vers Zuylestein volkoren Tarwe brood 400 gram
  • Vers Zuylestein volkoren Rogge Tarwe brood 800 gram
  • Vers Zuylestein volkoren Rogge Tarwe brood 400 gram

Gebruikt zijn volkoren Lavet tarwe en volkoren roggemeel (10% in de rogge tarwebroden). Het brood is afgestrooid met een heerlijke mix van lijnzaad, gierst, zonnebloempitten, sesamzaadjes en havervlokken. Voor het Voko wordt het thans geleverd in een papieren zak.

Na invriezen kun je het brood ook nog afbakken op 210 graden, 8 – 10 minuten.

Zie:  https://www.landgoed-zuylestein.nl/van-het-land/

Rabarber-bietensalade : ‘match made in heaven’

Recept voor 4 personen

Ingrediënten:

  • 750 gr. rauwe rode bieten
  • 300 gr. rabarber, in stukken van 2-3 cm gesneden
  • 60 gr. suiker
  • grote bos platte peterselie (30 gr.), grof gehakt
  • 10 gr. dragon (of dille), gehakt
  • 150 gr. (baby)spinazie
  • 150 gr. feta, verkruimeld
  • drup citroensap
  • 4 eetlepel olijfolie
  • zeezout en versgemalen zwarte peper

Verwarm de oven voor op 200 graden. Leg alle bieten in een ovenschaal, dek af met aluminiumfolie en pof ze in zo’n 40 tot 50 minuten gaar. Meng de stukjes rabarber met de suiker en zet ze de laatste 13 minuten in de oven erbij.

Laat de bieten iets afkoelen en wrijf het velletje eraf. Breek ze in stukjes. Laat de rabarber uitlekken boven een kom. Meng de rabarber voorzichtig met de bieten, peterselie, dragon, spinazieblad en feta. Klop van het rabarbersap en de olijfolie een dressing, breng op smaak met citroensap, peper en zout. Drup ‘m over de salade.

Plantjes uit de Glinstertuin

Prachtige fietstocht is het naar De Glinstertuin: langs het Valleikanaal, via de Asschatterweg en de Postweg naar de Boshuizerweg in De Glind. Jos Timmermans heeft nu een pomp laten slaan, en leidingen laten aanleggen voor de droge periodes zoals dat de laatste jaren vaak nodig is. Je kunt er gerust een kijkje gaan nemen, en in het dorp op de terugweg in het dorpshuis wat gebruiken als de corona voorbij is.

Plantjes leveren

Jos concentreert zich nu meer op het leveren van plantgoed: zowel voor de moes- als siertuin. Maar hij heeft nog steeds ook groenten zoals rekken met peultjes.

Bakken zaaigoed

Griekse basilicum

“Wanneer komt die weer, Jos? Die is zo lekker, en blijft goed in mijn achtertuin” Lachend laat hij een kleine teeltkas zien waar hij het net heeft ingezaaid.

Dat duurt nog even, maar het komt eraan! Een echte aanrader. Houd de bestellijst in de gaten dus!

Opinie: Kansen of bedreigingen vanuit coronacrisis?

Hoopvolle overpeinzingen lezen wij wel dat de coronacrisis tot bezinning en verbetering moet leiden: een betere zorg, meer zorgvuldigheid met milieu en voedsel, meer duurzaamheid.
Maar: gaat de politiek de zorg beter vormgeven? En: grote ondernemingen lobbyen nu al voor uitstel van milieumaatregelen op het gebied van stikstof, CO2, het gebruik van eenmalige kunststofproducten. Ik vermoed dat veel van die ondernemingen ook graag de hand ophouden voor steunmaatregelen. Het lijkt mij toch dat aan zulke steun wel voorwaarden verbonden kunnen worden: op gebied van netjes winstbelasting betalen, beter milieu/ duurzaamheidsbeleid. Lijkt mij een zinvolle discussie nu men de economie weer op gang wil brengen.
Wat vind jij? Reacties aan info@voedselkollektief.nl

Bravo voor ons winkelteam!

Het is natuurlijk spannend. Lukt het met de coronamaatregelen om het Voedselkollektief door te laten functioneren? Afgelopen week hebben wij toch 59 bestellingen. Mooi, dat betekent dat wij flink blijven afnemen bij de telers. Vooraf veel puzzelen hoe wij het gaan doen, met name in de winkel.

Klaarzetten bestellingen in de winkel

Het klaarzetten en ophalen en afrekenen van de bestellingen in de winkel zijn de grootste uitdagingen. Begin van de donderdagmiddag beginnen we onder leiding van Guido aan het klaarzetten. Eerst 59 kratten neerzetten met de briefjes eraan. En vervolgens per leverancier de producten toedelen aan de hand van de overzichten. Dat blijkt prima te werken. Bravo ook voor Ellis, Selma, Herman, Marjon, José, Robert, Claire en Laura. Wel moeten zij ervoor zorgen elkaar niet in de weg lopen, want 1,5 meter afstand houden. Om 16 uur zijn we zo goed als klaar met het klaarzetten van alle bestellingen. Alleen nog het vlees controleren.

Ophalen bestelling

Wat nu ook anders werkt is het ophalen. Mensen melden bij zich de winkeliers, houden onderling netjes afstand, en wachten tot zij hun bestelling uitgereikt krijgen. Dat kost even tijd; kaas en vlees moet de winkelier erbij pakken. En een strookje als je niet per bankapp betaalt. De tijd die je anders in de winkel bezig bent met het verzamelen van je spullen, sta je nu even te wachten.

De organisatie van het winkelteam door Dorothee, Selma, Laura en de zieke Felice is prima op orde. We gaan nog wat verbeteren in de organisatie, maar wij kunnen zo voort gaan.

Nu er zoveel heerlijke groenten en mooie pootplantjes van de telers beschikbaar komen, is het fijn weer wekelijks te kunnen bestellen! Dank voor het vertrouwen en de samenwerking, mensen! Daar zijn we toch collectief voor.

Interview Frank van de Berg van De Landouw

De start van zijn tuinderij De Landouw

Op 3 maart spraken wij met Frank van den Berg van De Landouw. Frank kweekte tot eind 2018 groente bij Boerderij ’t Paradijs. Boerderij ’t Paradijs pachtte in 2018 voor een jaar 10 hectare grond in De Glind. Grond die vanaf 2017 in transitie was naar biologische verbouw. Frank kreeg vanaf 2019 de kans om de 10 hectare grond zelf te pachten. Vanaf mei 2019 mag oogst van de grond biologisch worden genoemd.

Frank is geleidelijk naar het besluit om zelf te pachten, ondernemer te worden, toegegroeid. ‘Je loopt over het land heen. Je zoekt naar een gevoel of het de bedoeling is. In het jaar dat Boerderij ’t Paradijs het land pachtte groeide dit gevoel. Uiteindelijk heb ik deze stap mogen maken, een groot commitment in vertrouwen samen met mijn vrouw.’

Zijn afnemers

Vanaf 2019 levert De Landouw dus aan het Voedselkollektief. Andere afnemers zijn onder meer De Graanschuur en de Natuurwinkel in Amersfoort. Ook is wekelijkse levering aan de Spar in Achterveld vorig jaar begonnen. Dit jaar zoekt Frank verder naar afzet in de streek. ‘De communicatie in de korte keten is veel persoonlijker en het is erg leuk om vrij precies te weten waar mijn producten heen gaan;’

Hoe gaat dat

Hoe gaat dat een tuinderij van 10 hectare opstarten. Gewoon beginnen dan maar, zaad, plantgoed, mest bestellen. Over je land lopen, de verschillen ontdekken van de grond waarmee je werkt, je bedrijf leren kennen. Oriënteren op machines die nodig zijn, kopen, in gebruik nemen.. Frank was al gewend om groenten te kweken. ‘Vanuit je ervaring kun je al een hoop. Het is groter, dat vraagt meer van alles. Het vraagt ook beter en strakker plannen.’ Ook financieel plannen is nu belangrijk; de meeste kosten worden in de eerste helft van het jaar gemaakt, terwijl de verkoop dan nog moet beginnen. Het is nu werken aan netwerk, ervaring en klantenkring om over enkele jaren beter te kunnen zien of er een gezond bedrijf uit kan groeien.

Wat grond betreft is in 2019 gestart met 5 hectare om te ploegen voor het opzetten van de tuinderij. 4,5 hectare is gebruikt om grotere vlakken te maken met dezelfde groenten. De oogst hiervan wordt vooral geleverd aan de biologische groothandel. Voor uitwisselen van ervaringen sloot Frank zich aan bij de telersvereniging voor grootschalige verbouw van groenten in de buurt. 0,5 hectare is ingezet voor het kweken van een assortiment van uiteenlopende groenten, net als Frank bij Boerderij ’t Paradijs deed.

Focus

Frank’s focus voor de eerste jaren is kwalitatief goede produkten leveren. Elk jaar een beetje groeien daarmee. Dat is voor hem de basis voor uitbreiding en verbreding. Op termijn wil hij onderzoeken of bijvoorbeeld gesneden/verpakte groenten een goede groeioptie is. Ook wil Frank een tunnelkas hebben om het groeiseizoen te verlengen. Daar zal hij ons blij mee kunnen maken, als het assortiment van het voedselkollektief in de winter kan groeien. Op de wat langere termijn zal de combinatie met zorg voor met name jongeren verder onderzocht worden.. Daarbij zal de tuinderij altijd leidend zijn en blijven.

Lastig startjaar

In 2019 is veel sla, pompoen, rode en witte kool, spruiten, winterwortelen en boerenkool gekweekt. 2019 was een lastig jaar. Het voorjaar was droog, de zomer heet met hagel. De hagel verzwakte de rode kool, waardoor deze ziektes kreeg. ‘Het hoort erbij, dat weten we.’ Als eerste kon sla geleverd worden. Frank vertelt vol passie over hoe hij blij wordt van het afleveren van oogst, het ontmoeten van de mensen die de oogst kopen. ‘Daar doe je het voor’. Geleidelijk kwam oogst van andere soorten groenten beschikbaar. Het leveren van courgette is in 2019 te weinig geweest. De aardappeloogst was in ‘no time’ uitverkocht. ‘Het is een behoorlijke uitdaging om vraag en aanbod goed te laten aansluiten’

Wat zijn doelen voor 2020?

Frank zal afwegen hoeveel hij grootschalig op grote vlakken teelt. Waarschijnlijk zal dit percentage afnemen. wat minder zijn. Het doel is om in de toekomst volledig in de streek af te gaan zetten.

Frank wil daarom meer soorten groenten gaan leveren, het assortiment verbreden. Zo zullen er meer bladgewassen komen, prei en zoete aardappelen en meer soorten kool en aardappelen geteeld gaan worden. Er komt meer ruimte voor vruchtgewassen. Er zullen meer aardappelen en spruiten geteeld gaan worden. Eind 2020 wil Frank ook een aanbod van wintergroenten bieden, zoals winterpostelein, winterwortelen en uien. Ook verbeteren van de mogelijkheden voor bewaring zullen daaraan bijdragen, waardoor bijvoorbeeld pompoenen langer leverbaar zullen zijn. Om de oogst te vergroten zullen kleine aanpassingen op de machines worden doorgevoerd, waardoor efficiënter kan worden gewerkt.

 

 

Gaat ons Voedselkollektief nu door?

Het Voedselkollektief wil ook in deze Coronatijden biologisch voedsel uit de streek blijven leveren. Immers, mensen hebben daar behoefte aan, en telers hebben hun moestuin of bedrijf erop georganiseerd. En wij vallen binnen dezelfde regels als voor supermarkten of marktkramen voor voedsel.

Dus wij gaan door, maar wel met speciale maatregelen. Heb jij opmerkingen of suggesties? Mail info@voedselkollektief.nl.

Maatregelen Coronavirus binnen het Voko

  • Ophalers rijden nu standaard alleen in een auto.
  • Bij onze pop-upwinkel laten wij de leden niet meer binnen, leden van het winkelteam zetten met handschoenen aan de bestellingen klaar.
  • Betalen met cashgeld kan voorlopig niet vanwege infectiegevaar.
  • Alle bijeenkomsten zijn voorlopig afgelast; die vinden later plaats.

Ophalen en afrekenen van jouw Voko-bestelling

Het Winkelteam zal de bestellingen klaarzetten. Dat kost meer tijd, dus hou rekening met enige wachttijd.

  • Meld je bij de ingang van de winkel. Dan wordt jouw krat buiten gezet zodat je die kunt overpakken in je eigen tas.
  • Afrekenen kun je ter plekke met je bankapp naar NL07 TRIO 0197 8320 91 t.n.v. St. Financiën Voedselkollektief Amersfoort, onder vermelding van het weeknummer.

Als je geen bank-app hebt, krijg je een briefje mee om gelijk thuis het bedrag over te maken. Onze boekhouding volgt dat.

Ophaalhulp voor jouw bestelling nodig?

Sommige leden kunnen hun huis niet meer uit vanwege de crisis. Als jij dat aangeeft, kan jouw bestelling voor je deur gezet worden (in overleg) op de vrijdag van de bestelronde. Geef dat s.v.p. aan bij Hans Hubregtse, 06 40880418, of via jhhubregtse@gmail.com.

Informatiemoment voor nieuwe leden en geïnteresseerden

Wij zullen nieuwe leden en geïnteresseerden voorlopig per (beeld)telefoon informeren over ons collectief. Mensen kunnen zich dus nog steeds aanmelden via info@voedselkollektief.nl
Zij kunnen op een filmpje zien, hoe het Voedselkollektief normaal gesproken praktisch werkt. Klik hier.