Interview Frank van de Berg van De Landouw

De start van zijn tuinderij De Landouw

Op 3 maart spraken wij met Frank van den Berg van De Landouw. Frank kweekte tot eind 2018 groente bij Boerderij ’t Paradijs. Boerderij ’t Paradijs pachtte in 2018 voor een jaar 10 hectare grond in De Glind. Grond die vanaf 2017 in transitie was naar biologische verbouw. Frank kreeg vanaf 2019 de kans om de 10 hectare grond zelf te pachten. Vanaf mei 2019 mag oogst van de grond biologisch worden genoemd.

Frank is geleidelijk naar het besluit om zelf te pachten, ondernemer te worden, toegegroeid. ‘Je loopt over het land heen. Je zoekt naar een gevoel of het de bedoeling is. In het jaar dat Boerderij ’t Paradijs het land pachtte groeide dit gevoel. Uiteindelijk heb ik deze stap mogen maken, een groot commitment in vertrouwen samen met mijn vrouw.’

Zijn afnemers

Vanaf 2019 levert De Landouw dus aan het Voedselkollektief. Andere afnemers zijn onder meer De Graanschuur en de Natuurwinkel in Amersfoort. Ook is wekelijkse levering aan de Spar in Achterveld vorig jaar begonnen. Dit jaar zoekt Frank verder naar afzet in de streek. ‘De communicatie in de korte keten is veel persoonlijker en het is erg leuk om vrij precies te weten waar mijn producten heen gaan;’

Hoe gaat dat

Hoe gaat dat een tuinderij van 10 hectare opstarten. Gewoon beginnen dan maar, zaad, plantgoed, mest bestellen. Over je land lopen, de verschillen ontdekken van de grond waarmee je werkt, je bedrijf leren kennen. Oriënteren op machines die nodig zijn, kopen, in gebruik nemen.. Frank was al gewend om groenten te kweken. ‘Vanuit je ervaring kun je al een hoop. Het is groter, dat vraagt meer van alles. Het vraagt ook beter en strakker plannen.’ Ook financieel plannen is nu belangrijk; de meeste kosten worden in de eerste helft van het jaar gemaakt, terwijl de verkoop dan nog moet beginnen. Het is nu werken aan netwerk, ervaring en klantenkring om over enkele jaren beter te kunnen zien of er een gezond bedrijf uit kan groeien.

Wat grond betreft is in 2019 gestart met 5 hectare om te ploegen voor het opzetten van de tuinderij. 4,5 hectare is gebruikt om grotere vlakken te maken met dezelfde groenten. De oogst hiervan wordt vooral geleverd aan de biologische groothandel. Voor uitwisselen van ervaringen sloot Frank zich aan bij de telersvereniging voor grootschalige verbouw van groenten in de buurt. 0,5 hectare is ingezet voor het kweken van een assortiment van uiteenlopende groenten, net als Frank bij Boerderij ’t Paradijs deed.

Focus

Frank’s focus voor de eerste jaren is kwalitatief goede produkten leveren. Elk jaar een beetje groeien daarmee. Dat is voor hem de basis voor uitbreiding en verbreding. Op termijn wil hij onderzoeken of bijvoorbeeld gesneden/verpakte groenten een goede groeioptie is. Ook wil Frank een tunnelkas hebben om het groeiseizoen te verlengen. Daar zal hij ons blij mee kunnen maken, als het assortiment van het voedselkollektief in de winter kan groeien. Op de wat langere termijn zal de combinatie met zorg voor met name jongeren verder onderzocht worden.. Daarbij zal de tuinderij altijd leidend zijn en blijven.

Lastig startjaar

In 2019 is veel sla, pompoen, rode en witte kool, spruiten, winterwortelen en boerenkool gekweekt. 2019 was een lastig jaar. Het voorjaar was droog, de zomer heet met hagel. De hagel verzwakte de rode kool, waardoor deze ziektes kreeg. ‘Het hoort erbij, dat weten we.’ Als eerste kon sla geleverd worden. Frank vertelt vol passie over hoe hij blij wordt van het afleveren van oogst, het ontmoeten van de mensen die de oogst kopen. ‘Daar doe je het voor’. Geleidelijk kwam oogst van andere soorten groenten beschikbaar. Het leveren van courgette is in 2019 te weinig geweest. De aardappeloogst was in ‘no time’ uitverkocht. ‘Het is een behoorlijke uitdaging om vraag en aanbod goed te laten aansluiten’

Wat zijn doelen voor 2020?

Frank zal afwegen hoeveel hij grootschalig op grote vlakken teelt. Waarschijnlijk zal dit percentage afnemen. wat minder zijn. Het doel is om in de toekomst volledig in de streek af te gaan zetten.

Frank wil daarom meer soorten groenten gaan leveren, het assortiment verbreden. Zo zullen er meer bladgewassen komen, prei en zoete aardappelen en meer soorten kool en aardappelen geteeld gaan worden. Er komt meer ruimte voor vruchtgewassen. Er zullen meer aardappelen en spruiten geteeld gaan worden. Eind 2020 wil Frank ook een aanbod van wintergroenten bieden, zoals winterpostelein, winterwortelen en uien. Ook verbeteren van de mogelijkheden voor bewaring zullen daaraan bijdragen, waardoor bijvoorbeeld pompoenen langer leverbaar zullen zijn. Om de oogst te vergroten zullen kleine aanpassingen op de machines worden doorgevoerd, waardoor efficiënter kan worden gewerkt.

 

 

Bezoek Het Witte Water – Bericht van het Leveranciersteam

Wat wil ons leveranciersteam?
Als team proberen we onder andere de leveranciersservice voor het Voko zo gestroomlijnd als mogelijk te laten verlopen. Denk aan (hogere) leveringsgarantie, gunstige (groothandel)prijzen, aanbod zo divers als mogelijk etc. Afgelopen jaar hebben we met de leveranciers afgesproken dat zij de prijzen van de groothandel voor biologische producten (te vinden bij BD-Totaal) als richtlijn voor hun eigen prijzen hanteren voor ons (+ 9% BTW). Natuurlijk blijven zij geheel vrij in hun vraagprijs, maar wanneer een product bij het Voko duurder is dan bij een biologische winkel in de stad dan wordt het wel tijd om aan de bel te trekken vinden wij.

We willen als team elke boerderij op z’n minst een keer bezocht hebben om de mensen en de plek beter te leren kennen. Misschien kunnen we iets voor hen betekenen? We zijn op woensdag 11 december jl. op bezoek gegaan bij Het Witte Water. We wilden o.a. graag weten hoe hun prijzen tot stand komen gezien er soms hogere prijzen worden gevraagd dan door anderen (los van de zorgboerderijen, ‘valse’ concurrentie omdat ze reeds inkomsten hebben).

Het Witte Water
Het was een zeer informatief bezoek. Boer Rowin liet ons alles zien:

  • De (nu lege) weide en stal waar biologische opfokkippen lopen. Zij komen als kuiken binnen en groeien hier op tot legkip (en worden dus weer afgevoerd naar elders om eieren te legen).
  • De maximaal 850 biologische (SKAL-gecertificeerde) afmestvarkens, die hier als biggetje binnenkomen en na ca. 4 maanden afgevoerd worden voor de slacht. Het vervoer is gelukkig heel kort, dichtbij de boerderij is een slachterij die wel biologisch wil slachten (ook hier zijn strenge regels voor, alles moet schoongemaakt tussen biologische en reguliere slacht in). Het gaat hier volgens de SKAL-regels maar de aanblik van de zich in hun eigen ontlasting rondwentelende varkentjes buiten en de indringende ammoniakgeur in de stal deed ons wel wat. Waarom mogen alleen biologische varkensmoeders ‘zoelen’ (in de modder rollen)?
  • Drie grote ronde plastic kassen met aubergines, paprika’s etc.
  • Slechts een klein oppervlak van het geheel aan grond is moestuin, wat vader Roel (gepensioneerd) onder zijn beheer heeft. Hij zou dit graag groter zien, maar er is geen land meer te krijgen.

Op de vraag hoe de prijs voor de groenten tot stand komt antwoordt Roel dat inkoopprijs (kleine plantjes i.p.v. zaad!) + uurprijs (ca. 25 euro /uur) bij elkaar worden opgeteld en dat vervolgens wordt vergeleken met de reguliere winkelier… en dan daarboven gaan zitten. Er wordt dus (nog?) niet gewerkt met de richtprijzen zoals we dat graag zouden willen zien.

Kortom: voor ons nog werk aan de winkel om de leveranciers deze richtprijzen te laten hanteren. Tot die tijd: het is aan ons allen om een beetje op de prijzen te letten. Zie je producten in de schappen van een biologische winkel goedkoper aangeboden worden (los van aanbiedingen uiteraard): laat ’t ons vooral weten door een mail te sturen naar vokoleveranciers@gmail.com!

Mede namens Peter en Jos,

Linda

 

 

Pompoenproeverij

Van 7 verschillende pompoensoorten hebben wij de smaak geproefd. “Wat een verschillen eigenlijk, dat wist ik niet.” Sommige soorten kun je beter niet roosteren, dan krijg je geen lekkere smaak.

Laura had samen met Hero en Claire er een leuke opstelling van gemaakt waar zo’n 15 mensen van genoten hebben in De Binnentuin afgelopen donderdagavond. Wij hadden de houtkachel aan de praat gekregen dat gaf genoeg warmte. Alleen de organisatoren hadden het wat koud, maar die waren er uren aanwezig.

Zij hadden ook erg lekkere gerechten gemaakt met pompoen: een hartige schotel, een zoete taart en pompoenmuffins. Uw schrijver heeft alles geproefd en ik kan jullie verzekeren: allemaal erg lekker.

In spanning wachten wij dus op de recepten van de maaksters van al dit lekkers – hopelijk kunnen wij die volgende bestelronde op de site plaatsen, en aan jullie melden.

Voedselapotheek in Schothorst

Afgelopen week organiseerde de lokale apotheker een bijeenkomst met omwonenden en organisaties onder de naam ‘voedselapotheek’. Want in 10 jaar tijd is het medicijngebruik in zijn wijk verdubbeld! Het aantal mensen met een laag inkomen en een slechte gezondheidsbeleving is hoger dan elders in Amersfoort. Betere voeding in de vorm van meer gebruik van groente en fruit moet daarin helpen, is de gedachte. Diverse leden van ons voedselkollektief schoven ook aan om ideeën te genereren.

Er zijn meerdere ideeën gelanceerd.

Gezonde buurtlunches organiseren om daarmee mensen te stimuleren om gezondere voeding te gebruiken.

Moestuinen in openbaar groen om daarnaast ook de ontmoeting te stimuleren.

Daarnaast kunnen supermarkten in de wijk geprikkeld worden om het gebruik van gezonde voeding te promoten.

Wij zijn benieuwd hoe het verder gaat. Wellicht dat deze of genen aan een initiatief wil meewerken.

Pesticiden kunnen Parkinson veroorzaken

Programma Zembla heeft de relatie tussen Parkinson en pesticiden recent voor het voetlicht gebracht. (september 2019). Zie de link. Genoemd zijn de schimmelbestrijdende middelen als Rotenon, Paraquat en Mancozeb. De risico’s raken in eerste instantie de mensen die er in de agrarische sector mee werken. Het kan een risico verhogen met 60%. Het geeft wel te denken.

Recent laat programma Pauw met dr. Bas Bloem (neuroloog RadboudUMC) de gevolgen zien van Parkinson. Klik door als die uitzending wilt terugzien. Overigens blijkt dan Parkinson niet beperkt tot ouderen, ook jongere mensen kunnen het krijgen, zo blijkt.
Pesticiden en oplosmiddelen worden mede als veroorzakers genoemd. Wat hoop biedt: sporten helpt ertegen.

Meer onderzoek is nodig, wordt geconcludeerd, met name of het gebruik van die pesticiden niet aan banden moet worden gelegd. Gelukkig gebruiken wij met het Voko groentes zonder bestrijdingsmiddelen. Het is wel iets om anderen ook op te wijzen.

Terrein opruimdag bij De War: 19 november

Uit het chauffeursteam van de Voko kwam een verzoek over opruimen van het terrein/loods en het aanbod daaraan bij te dragen. Nou dat is mooi een duidelijke behoefte en een aanbod.

Het volgende wordt georganiseerd door Diana van De WAR: iedereen: op dinsdag 19 november hebben we een grote terreinopruimdag. We hebben dan een grote container om vol te gooien, alvast als voorbereiding op eventueel verhuizen.

Wie helpt er mee?

Sjouwen of schoonspuiten of gastheer/vrouw zijn, alles is nodig. Wij werken van 10:00 tot 22:00, je kunt als je dat wilt laten weten (Aan Diana) welk tijdslotje je ongeveer kunt. Gewoon komen kan ook. Eventueel is er eten, en natuurlijk is er lunch.

 

Smakelijke, nieuwe start van ons Chauffeurscafé

Het overleg van ons Ophaalteam was wat in de benen gezakt, doordat de maaltijden bij De Expeditie niet meer mogelijk waren. Lekker samen eten is dus een belangrijk bindmiddel!

Dat heeft Hero, een nieuwe chauffeur met Indische roots, eens goed beetgepakt. Hier zie je haar menu dat inderdaad het water in de mond doet lopen.

Bij Annemiek thuis vond het deze keer plaats, en elke chauffeur heeft betaald, voor alle duidelijkheid. Op twee na, ware alle chauffeurs aanwezig. Een succes dus!

Regulier overleg

Denk nu niet dat er alleen gekaand is. Onder leiding van coördinator Aletha is er serieus overlegd. Om jullie een beeld te geven:

  • De afstemming met De Nieuwe Graanschuur(DNG) over het meenemen van hun bestellingen. Soms past het er niet bij in de auto, en dan hoort DNG dat er laat waar zij knorrig van worden. Afgesproken is dat de chauffeur vooraf inschat of het erbij past, en dat meldt bij DNG. Dat kan echter voor nieuwe chauffeurs behoorlijk lastig zijn.
  • De krattenadministratie: alles op hondjes zetten bij aankomst. Dat maakt het makkelijker voor het opbouwteam in de donderdagmiddag. Terugbrengen van de kratten naar de leveranciers is nog best lastig, met name voor de nieuwe chauffeurs.
  • Afstemming met andere teams.



Ervaringen informatieavond 7 november

Met 6 mensen zat ik om tafel op de informatieavond afgelopen week, in de tamelijk koude Binnentuin. Om tafel had ik Jokelien en Riet die al lid zijn geworden, en 4 mensen die op de Duurzame Markt interesse toonden.
Al die mensen vinden het Voedselkollektief erg mooi, vooral gezien de kwaliteit van het biologische voedsel, het vermijden van verpakking en de duurzame werkwijze.

Het gesprek blijkt wat ingewikkelder als het over de taken binnen het Voko gaat. Dan blijkt de drukte in de eigen agenda soms lastig: voor de sportactiviteiten van de kinderen als ‘wegbrengmoeder’ zijn, werk en eigen vrijetijdsactiviteiten.  Toch blijkt er links en rechts wel wat mogelijk, maar zij moeten er thuis wel over praten of het is in te passen. Wij wachten in spanning af wie zich aansluiten. Als ik niks hoor, bel ik ze binnen 2 weken, zo doen wij dat tegenwoordig.

En volgende keer echt op een warmere plek de infoavond houden: het kantoor van De War.